Een labyrint, geluidsopnamestudio, akoestische concertjes en klankbaden in mijn Badgastenkerkje. Eigen mat meenemen is niet nodig er zijn matten, dekentjes en kussens aanwezig. Voor wie niet kan of wil liggen is er een stoel. i.v.m. beperkt aantal plekken is het nodig om te reserveren
Het Badgastenkerkje is een klein plekje in Wijk aan Zee, dat gemaakt is en geliefd als ruimte voor muziek, meditatie, ontmoeting en samenzijn. Soms mét- en vaak zónder heel veel woorden.
WIJK AAN ZEE – Hoe meer kerken worden afgebroken of een andere functie krijgen hoe meer nieuwe dogma’s en heilige huisjes er ontstaan. Hoe meer technologie in een samenleving des te groter de behoefte aan (oude- en nieuwe vormen van) religie en spiritualiteit.
Er zijn heel wat labyrinten in Nederland. Je hebt ze in diverse soorten en maten. In het bos, in een paleistuin, in een school of op een stadsplein. Het labyrint in het Badgastenkerkje is nog niet opgenomen in zo’n overzicht maar het is er wel degelijk, sinds 2025. Je kan het lopen vóór of na een klankschalenconcert in het kerkje of ook op andere momenten die worden aangegeven op deze website j-p.nl
In het jaar 2026 waarin AI en humanoïde robots steeds meer menselijke taken overnemen en AI qua intelligentie de mens pijlsnel voorbij schiet, stelt Bob de Wit dezelfde fundamentele vraag als Krishnamurti 45 jaar terug: Wat is mijn ziel? Wat is mijn bezieling? Wie ben ik? Wat maakt ons eigenlijk mens? Bob de Wit gaf afgelopen weekend een presentatie over kunstmatige super intelligentie en de toekomst van de menselijke ziel. Een deel van deze presentatie is hieronder te lezen.
Bob de Wit is emeritus hoogleraar, schrijver, docent en internationaal keynote spreker. In zijn werk onderzoekt hij hoe AI, technologie en de digitale revolutie organisaties, leiderschap én de samenleving fundamenteel veranderen.
AI die 1000 keer intelligenter is geworden dan de mens heeft geen boodschap meer aan de mens. Net zomin als de mens zich laat sturen door een rat of een aap laat de super AI die er aan zit te komen zich controleren door de mens. AI spiegelt zich aan iets dat groter is dan AI en dat is bijvoorbeeld de natuur. AI spiegelt zich aan de goddelijke natuur en de wetten van de kosmos.
WIJK AAN ZEE – Verkenning van het begrip authenticiteit in een intiem, vrijmoedig, persoonlijk gesprek zaterdag jl. in het Badgastenkerkje. Vrijmoedig betekent dat je vrij, eerlijk zonder schroom en zonder angst voor de groep je gedachten en gevoelens uit. Met live muziek van Menno en Elli.
“Ja, ik zie sowieso dat het echt een vraag is van deze tijd. Ook de jongeren die ik zie zijn echt ontzettend veel bezig met authenticiteit.”
Dat kan je beter vragen als je alleen met ze bent, dan krijg je een heel ander antwoord
“Ja, een groep is moeilijk te benaderen, want die roepen allemaal hetzelfde. Dat is dus niet authentiek. Die stem van de groep. Natuurlijk de grootste angst voor mensen: buitengesloten voelen. Dus dan maar een beetje van je authenticiteit opofferen om er in ieder geval bij te horen. Het voorbeeld wat ik gaf over die MBO studenten. Ja, dan toch maar ergens bij horen, of je dat wil en of het goed voelt. Ja, dat kan je ze beter vragen als je alleen met ze bent. Dan krijg je een heel ander verhaal, heel ander antwoord. Ja, hè. Niet iets wat door een ander is opgelegd.”
“Volgens mij kun je niet in je eentje authentiek zijn. Ja, volgens mij is het ook niet erg om af en toe met de groep mee te gaan. Dat hoort er natuurlijk ook bij. Maar eh er kan een moment komen dat het echt gaat wringen dat je denkt van hé wat de groep doet of wat de massa doet dat dat past niet bij mij.”
Zelf op de knop drukken en die keuze niet alleen maken
“Ja, nogmaals, als het je hoog genoeg zit en je en je voelt in elke vezel van je lijf dat het niet de goede kant op gaat en ook dus met jezelf niet hè, dat je het letterlijk zo voelt in de in de vorm van stress en slapeloosheid en dat soort dingen meer. Dan moet je zelf op die knop drukken. Ja. Niet iedereen kan dat. Maar ja, ik heb echt ook echt voor mezelf gekozen. Die keuze heb ik niet alleen gemaakt.”
Allemaal achter elkaar aan
“Die vraag die je dan stelt van ben ik authentiek? Is dit dan wel een authentieke vraag of is het echt iets wat boven ons hangt in heel de tijdgeest van wij zijn allemaal hiermee bezig en het is de vraag die we allemaal stellen en we lopen eigenlijk op die manier allemaal achter elkaar aan.”
1981 was het jaar waarin de eerste PC beschikbaar werd: de IBM Personal Computer (type 5150). Het computerbezit in Nederland was nog minimaal: minder dan 1% van de huishoudens had er een. Dit is een schatting want het CBS begon pas vanaf 1985 met het officieel bijhouden van het computerbezit.
Op 10 januari 1981 sprak J. Krishnamurti (hij was toen 85 jaar) over de mens en de computer
Wijk aan Zee – In gesprek over authenticiteit en muziek. Over wandelen door Ierland en Schotland en in de pubs luisteren naar- en meespelen met de lokalen. Natuurlijk blijft a.i. niet onbesproken. Kan niet -authentieke muziek ook heel leuk zijn? Over de noodzaak van vernieuwen en telkens het wiel (zelf) opnieuw uitvinden.
Zolang het maar geen trucje wordt
De creatieve kern, de pit, die overal doorheen schijnt. Over mensen die zich laten kneden door de socials en die allemaal hetzelfde gaan praten. Tot tranen toe geroerd worden bij het luisteren naar een imperfecte fanfare. Een Japanse imitatie van een Gibson gitaar die misschien nog wel beter is dan een authentieke. Een intieme live uitvoering met zang en gitaar van het lied Sincerita (oprechtheid) En vele andere onderwerpen.
Ik weet niet hoe het bij jou is, maar bij mij gaan er weken, voorbij, maanden en jaren zonder een gesprek over hoe wij als kind hebben ‘leren eten’. Deze week hoorde ik twee mensen – die elkaar niet kennen, de eerste op maandag de tweede op dinsdag-, die allebei vertelden dat zij in hun kleutertijd geconfronteerd werden met oma’s die zó graag wilden dat de pap werd opgegeten dat zij hun weigerende kleinkind daartoe gingen dwingen. De reacties destijds van Dirk en Mina op oma’s eet-eis waren verschillend en hoe het verder liep ook.
De namen Mina en Dirk zijn gefingeerd, de echte namen zijn bekend bij de redactie.
Ik was 5 jaar, zij kookte heel vies, vond ik
Toen Dirks moeder moest bevallen kwam oma op hem en zijn 2 broertjes passen. Dirk (nu 74) vond dat oma heel vies kookte. “En ik heb de pap ook niet opgegeten”, vertelt Dirk. “In eerste instantie moesten we alles opeten. Echt… Tweede Wereldoorlog natuurlijk. En ja. Ik besloot op dat moment om weg te lopen en ik was iets van, nou wat zal ik zijn geweest, 5 jaar. Ik rende de straat af en zij moest achter me aan”.
Jutta: “En dan moet je dus ook weer terug. Je bent weggelopen”.
Dat mijn oma dat zag vond ik heel eerlijk van haar
“Nee, ik ben niet teruggegaan. Ik ben weggelopen en uiteindelijk is mijn oma achter me aangerend. En die heeft mij staande gehouden en die heeft mij weer tot rust gebracht. En die heeft gezegd je hoeft het niet op te eten. En dus ze is gaan onderhandelen met mij en daarom ben ik teruggegaan. Dat vond ik wel heel eerlijk van haar, dat zij dat zag. Terwijl ik een hele dominante oma had. Ze kwam later met een boterham. En dat was voor mij echt een overwinning toen ik in mijn bedje lag”.
Typisch toetje
Het gesprek met Dirk vond plaats op maandag. De volgende dag raakte ik op een zonnig terras in gesprek met Mina (68). En hoe we op het onderwerp kwamen weet ik niet meer maar het was rond lunchtijd en het ging over eten en zij vertelde een herinnering uit haar kindertijd die veel overeenkomt met die van Dirk. Mina werd als klein meisje ook geconfronteerd met een oma die het in haar beleving zwaar aanzette om haar kleinkind iets wat zij niet lustte te laten eten. Het gerecht was een typisch toetje in die tijd: pap met krenten. De koeling in de winkel was nog niet gevuld met fel gekleurde, zwaar gezoetetoetjes. Je kookte pap en om het lekker te maken waren er accentjes met krentjes.
Van krenten naar cranberries
Het resultaat van het geforceerd opeten van die pap met krenten was natuurlijk omgekeerd evenredig effectief oftewel averechts: Mina laat tot op de dag van vandaag, 60 jaar na het voorval, nog steeds de krenten aan haar voorbij gaan. De aversie/averechtsie richtte zich dus niet zozeer tegen de pap maar als wel tegen de krenten. Mina vertelde dat zij eigenlijk alles lust wat op krenten lijkt, bijvoorbeeld de veel zuurdere cranberries, maar krenten… dacht het niet. Mooi om te zien was de blije uitdrukking op het gezicht van Mina toen zij praatte over het niet eten van krenten. Ik luisterde naar iemand die blijkbaar blij kan worden door iets niet te nemen.
Een flard van een lied van Henk Westbroek gezongen door René Froger klinkt in mijn oren: alles alles kan een mens gelukkig maken, een zingende merel, een vers kopje theeeee… en ik zing: niet iets, iets niet, kan ook een mens gelukkig maken.
Uitdrukking ‘de krenten uit de pap halen’:
Alleen het lekkerste of meest lucratieve deel voor jezelf nemen. Vroeger was pap een eenvoudig en goedkoop hoofdgerecht, maar de krenten waren het lekkere en dure extraatje. Wie alleen de krenten opeet en de gewone pap laat staan, pakt dus het fijnste deel voor zichzelf. De uitdrukking: de krenten niet uit de pap laten halen betekent dat je niet toelaat dat een ander de beste, lekkerste of meest aantrekkelijke delen van iets voor zichzelf pakt, waardoor jij met het minder aantrekkelijke werk of voedsel achterblijft.
Flauwe opmerking
In het gesprekje dat hierop volgde maakte ik de flauwe opmerking: maar heb je je zo niet de krenten uit de pap laten halen? Vervolgens verbaasde ik me dat Mina dit grapje niet al tot vervelens toe gehoord bleek te hebben en dat zij ook niet bekend was met de uitdrukking ‘de krenten uit de pap halen’.
Dirk
Dirk is na een succesvolle periode als bedrijfsleider en nog wat arbeids-verkenningen die allemaal niet echte voldoening gaven één van de eerste trainingsacteurs in Nederland geworden. Dat hij destijds als broekie in nood intuïtief al een grens trok en ook al oog had voor de mogelijke beweegredenen van zijn oma was misschien al een voorspellende blijk van zijn natuurlijke inzicht in het menselijk functioneren. Dirk helpt nog steeds mensen met de coaching en trainingen die hij geeft.
Mina
Mina heeft de afgelopen 60 jaar de krenten af- en overgeslagen en doet dat – dat maak ik op uit haar verhaal en hoe haar ogen stralen tijdens het vertellen – zij doet dat met zoveel plezier dat je je bijna gaat afvragen: zal ik ook eens proberen hoe dat voelt; géén krenten eten? En, toeval of geen toeval, haar eerste kind, nu een boom van een kerel, kreeg wel mooi de naam Bartje, Bart.
Je voelt ‘m al aankomen
Ik weet niet hoe het bij jou is, maar bij mij gaan er weken, maanden, jaren voorbij zonder bruinebonensoep in mijn boodschappenmandje, in mijn gedachten of op het menu. Maar – je voelt ‘em al aankomen- gister op een locatie waar ik graag weleens kom lunchen, kwam Kim uit de keuken tevoorschijn en zij vroeg aan Lieuwe en aan mij of wij haar nieuwe soep eventjes wilden proeven/ testen vóór deze aan de klanten zou worden aangeboden. Deze soep, inderdaad… bruinebonensoep. Ons culinair commentaar: “Met een snufje zout erbij en een beetje meer pit Kim, dan is ie lekker”.
Jan Paul
Ik bid niet voor bruine bonen ~ Reportage over Bart ‘Bartje’ Bartels met Tosca Niterink
De Drentse icoon Bartje die niet wilde bidden voor bruune bonen is 83 en zit sinds de dood van zijn vrouw in verzorgingshuis de Drentelaar. Zie hier hoe het nu met hem gaat.
Bartje
De onderwijzer en auteur Anne de Vries schreef in de winter van 1934-1935 zijn jeugdroman Bartje. Het geliefde boek werd nog bekender door de 7-delige tv-serie die Willy van Hemert in 1972 maakte. De beroemdste scene is:
En dan gaat alles zo gauw. Vaders stoel vliegt tegen de muur, Bartje zwaait door de lucht, zijn voeten slaan een bord van de tafel. Riekie wordt onderstboven gelopen, allen jammeren. ‘Albert, neem je in acht, ’t is een kiend!’ ‘Vader, o, o, vader!’ Maar vaders eeltige hand beukt op Bartjes broekje. En die slimme, kalme Bartje is veranderd in een kleine woesteling. Hij trapt, bijt, slaat om zich heen. Hij gilt: ‘Nooit, nooit, nooit!’…. Dan zet moeder de deur wagenwijd open en vader stoot hem naar buiten. ‘En de drommel zal je halen, as ie nog een stap over de drempel doen!’ buldert vader, hijgend. ‘Ie bint jà een wild dier geliek!’ roept moeder. ‘Zoek dan maar een ander huus op, heur! Wij willen zo’n stiefkop niet meer hebben.’ ‘Zo is ’t,’ bevestigt vader, verrast door dit nieuwe gezichtspunt. ‘Smeer hem maar. Zuuk maar een ander vader en moeder. En heb ’t hart eens in ’t lief, dâ j’ weeromme kommen.’ De deur slaat dicht.
Boek laat zien waarom kinderen wel net zo achterbaks móeten worden als volwassenen die hen dit leren
De auteur Anne de Vries: “Bartje heb ik geschreven vanuit mijn jeugdgevoelens, gecombineerd met mijn studie en ervaring als schoolmeester. Bartje wil een schreeuw zijn om eerlijkheid in de opvoeding, om oprechtheid en belangeloosheid tegenover het kind, dat in ons graag een kameraad wil zien en zich telkens weer door ons bedrogen voelt. Het boek wil laten zien hoe daardoor bij het kind zich wel dezelfde ondeugden moeten ontwikkelen en dezelfde listen en achterbaksheden waar wij als grote mensen altijd mee te strijden hebben.”
Aanverwante creaties uit het Badgastenkerkje
Vernieuwd liedje ‘Van het Kind’ van Coornhert uit 1603, t.g.v. de Coornhert-lezing in de Grote Kerk Beverwijk op 29 oktober 2022. Zang en gitaar: André Uitgeest, zang en gitaar: Ab Winkel, zang en overige instrumenten: Jan Paul van der Meij, in het Badgastenkerkje Wijk aan Zee. Tekstbewerking: Ab Winkel.
Wijk aan Zeese buurtband de Impulsivo’s en Lut Luttik zingen en spelen Lut’s lied Hart Gelag (Hard Gelach) videoanimatie: De vrijstaat Roetz.
WaZ3 ~ Kind van de natuur
In de toren van de Grote Kerk spelen Ab, JP en Saskia hun lied Kind van de Natuur.
Hee, hallo jij die begint te lezen aan dit verhaaltje. Mag ik je een vraag stellen? Wat zou jouw antwoord zijn aan jezelf op de vraag: ben jij authentiek? Let op, dit is geen woordspelletje maar authentiek betekent niet precies hetzelfde als oorspronkelijk en ook niet precies hetzelfde als uniek. Je kunt iets unieks hebben dat volledig nep of kunstmatig, bedacht is. Je kunt iets authentieks hebben dat misschien op meer plekken voorkomt, maar wel volkomen echt en oprecht is.
Wat Rainer Maria Rilke in zijn Brieven aan een jonge dichter schreef over persoonlijke authenticiteit en artistieke eigenheid wordt gezien als een meesterwerk. Kernthema’s in het tekstfragment hieronder zijn: De Innerlijke Noodzaak en de waarde van eenzaamheid. Authenticiteit begint waar de bezorgdheid over het oordeel van de buitenwereld ophoudt.
Authentiek leven
Rilke stelt dat echt werk of een authentiek leven voortkomt uit een drang die zo fundamenteel is dat je niet zonder kunt. Om authentiek te zijn, moet men de externe validatie loslaten. Je moet de stilte en de confrontatie met het eigen innerlijk durven opzoeken. Over de liefde heeft Rilke een visie die aansluit bij eenzaamheid. Liefde betekent dat twee eenzaamheden elkaar begrenzen, beschermen en begroeten.
Een voorbeeld van validatie door de buitenwereld: “Jij bent authentiek als… jij zegt waar het zwarte puntje is”
Goed genoeg
Wanneer Franz Xaver Kappus, een jonge officier in opleiding, aan Rilke vraagt of de gedichten die hij schrijft wel goed genoeg zijn en hoe hij succes kan behalen, wijst Rilke hem direct af van de mening van anderen. Volgens Rilke ligt authenticiteit niet in uiterlijke erkenning, maar in een radicale innerlijke noodzaak. Hier volgt een vertaald tekstfragment uit de beroemde Eerste Brief (Parijs, 17 februari 1903) waarin Rilke de essentie van authenticiteit omschrijft.
De blik naar binnen
“U vraagt of uw verzen goed zijn. U vraagt het aan mij. U hebt het immers al aan anderen gevraagd. U stuurt ze naar tijdschriften. U vergelijkt ze met andere gedichten en u raakt ongerust wanneer bepaalde redacties uw proeven afwijzen.
Niemand kan u raad geven of helpen, niemand
Vingerwijzing
Welnu (aangezien u mij hebt toegestaan u raad te geven), ik vraag u dringend dit alles op te geven. U kijkt naar buiten, en dat is nu juist wat u op dit moment het minst zou moeten doen. Niemand kan u raad geven of helpen, niemand. Er is maar één enkel middel: Ga in uzelf. Onderzoek de reden die u dwingt te schrijven. Ga na of haar wortels zich in de diepste plekken van uw hart uitstrekken.
Graaf in uzelf naar een diep antwoord
Geef tegenover uzelf toe of u zou moeten sterven als het u verboden zou worden te schrijven. Dit vooral: vraag uzelf in het stilste uur van uw nacht: móét ik schrijven? Graaf in uzelf naar een diep antwoord. En als dit antwoord bevestigend mocht luiden, als u deze ernstige vraag met een krachtig en simpel ‘ik moet’ kunt beantwoorden, bouw dan uw leven op volgens deze noodzaak.”
I have a need for solitude ~ Mary Chapin Carpenter & Co ~ Transatlantic Sessions
Geef een reactie